Login      EN



Materiaal

Het Steunpunt Diversiteit & Leren ontwikkelt materiaal om scholen te ondersteunen bij het vormgeven van hun onderwijs. Dit gaat over concrete lespakketten voor CLIM, screeningsmaterialen om een beleid uit te stippelen of onderzoeksrapporten en artikelen die u inspiratie of meer achtergrond bieden.

Materiaal

Basisonderwijs

  • Talensensibilisering

    In het verlengde van de praktijkgerichte literatuurstudie naar het concept, de effecten en de verankering van talensensibilisering in het Vlaamse onderwijs (’t Is goe, juf, die spreekt mijn taal!), werd in 2012 een implementatietraject uitgevoerd door medewerkers van het Steunpunt Diversiteit en Leren (SDL, UGent) en het Centrum voor Taal en Onderwijs (CTO, KU Leuven) in zes Vlaamse basisscholen. Eén van de doelstellingen was het inventariserenvan bestaand materiaal én het ontwikkelen van nieuw materiaal dat lacunes aanvult.

    Meer info I

  • Is die taal van ver of van hier?

    64 blz., publicatie 2012, € 9,95
    Mieke Devlieger, Carolien Frijns, Sven Sierens en Koen Van Gorp
    Deze wegwijzer is bedoeld voor leerkrachten, coördinatoren en directies in het basisonderwijs en het secundair onderwijs die op hun school talensensibliserend willen werken in de klas en in het talenbeleid van de school.
    Het boekje bevat een conceptueel kader, handzame tips, inspirerende praktijkvoorbeelden en referenties aan lesmaterialen.
     
    Meer info / Bestel via uitgeverij Acco Meer info

  • OECD Toolkit on Teaching for Diversity - Nederlandse vertaling

    2012
    VLOR

    Deze ‘toolkit’ over diversiteitsonderwijs is een werkinstrument voor de onderwijspraktijk ontwikkeld door de OESO (zie www.oecd.org/edu/ted/toolkit). Het vormt geen complete handleiding die een antwoord zal bieden op iedere onderwijssituatie, maar is eerder ontwikkeld om een aantal concepten te introduceren die van belang zijn als men spreekt over diversiteitsonderwijs. Het biedt daarnaast enkele voorbeeldinstrumenten en activiteiten voor leerkrachten om meteen in de praktijk toe te passen. Ter ondersteuning worden er op het einde van iedere paragraaf relevante bronverwijzingen toegevoegd.

    Meer info

  • Coachingspakket Leerlingenparticipatie in de basisschool 'Doe jij ook mee?!'

    2011
    Vicky Verley en Eva Verstraete

    Het coachingspakket "Doe jij ook mee?!" is bedoeld voor leerkrachten en (interne) begeleiders die leerlingenparticipatie binnen de klas - en schoolwerking willen inzetten, uitbreiden of verrijken.
    Enerzijds biedt het pakket heel wat achtergrondinformatie en strategieën om veranderingsprocessen op gang te brengen en anderzijds wordt er een waaier aan praktijkvoorbeelden van de vele mogelijkheden van leerlingenparticipatie (vorm en inhoud) aangeboden ter inspiratie voor de eigen school- en klaspraktijk.

    Meer info

  • CLIM-Wijzer

    61 blz., publ. 2001, € 10,41
    Filip Paelman

    In de CLIM-Wijzer wordt de CLIM-methodiek uit de doeken gedaan. Je vindt er tips, schema’s en oefeningen om de methode met succes in je eigen klas te gebruiken. De unieke plaats van de leerkracht binnen CLIM wordt uitvoerig en praktisch behandeld. In deze handleiding staan ook concrete oefeningen om te werken aan het klasklimaat en aan de status van de leerlingen, en om de leerlingen voorafgaand de voor coöperatief leren vereiste afspraken te laten ervaren.

    Meer info I Bestel via uitgeverij de Boeck

  • Peper en zout. Een bronnenboek voor intercultureel leren in de basisschool.

    Publ. 2004, € 29.00 + portkosten
    Veerle Ernalsteen

    Peper en zout versterken de smaak van je gerechten. Intercultureel leren geeft smaak en kleur aan het dagelijks leren in de klas.
     In dit bronnenboek staat de praktijk centraal. Je vindt er activiteiten, werkvormen en concrete aanbevelingen, direct toepasbaar in je klas. Het boek gaat over hoe je ruimte kan maken voor verscheidenheid, ook in de leerinhouden, over hoe je je klas kan inrichten, je groepen samenstellen en wat voor werkvormen en taken je kan geven. Verder ook over hoe je leerlingen breed kan observeren, over hoe je hun medeverantwoordelijkheid maar ook je eigen rol kan bevorderen. Aan jou om te kiezen en te doseren volgens je eigen smaak en die van je leerlingen.

    Meer info I Bestelformulier

  • De ICO-mobiel. Handreiking voor een interculturaliseringstraject.

    132 blz., publ. 2001
    Veerle Ernalsteen

    De ICO-mobiel sluit aan bij De ICO-scoop. Deze werkmap wil teams van basisscholen en buitengewoon lager onderwijs helpen om het dagelijks handelen op school te interculturaliseren.

    Meer info

  • Over Galliërs en managers. Bouwstenen voor intercultureel leren.

    120 blz., publ. 1999, 10€
    Ruth Soenen

    Dit boek, gebaseerd op langdurig en intensief onderzoek in Vlaamse scholen door onderzoekers van het Steunpunt ICO, is geschreven voor een breed publiek. Doorheen de beschrijving en analyse van concrete klassituaties krijgt de lezer een beeld van het alledaagse leven op school. Het boek reikt tevens concrete handvatten aan om de interculturele interactie te bevorderen en conflicten, die het (intercultureel) leren bedreigen, te leren hanteren.

    Meer info

  • Coachingspakket Breed Evalueren ‘Zie je wat ik kan?!’

    In opdracht van de Proeftuinen en in samenwerking met RVO society
    Eva Verstraete, Lenny Gerinckx, Lia Blaton, Vicky Verley.

    Het pakket richt zich tot (interne) begeleiders die een traject rond breed evalueren willen opzetten. Het doel is een ondersteuning bij het coachen te bieden op het vlak van achtergrondinformatie, coachingstrategieën, werken met videomateriaal en exemplarische voorbeelden.

    Meer info

  • De ICO-scoop, Zelfevaluatie-instrument voor basisscholen

    98 blz., publ. 2002
    Sven Sierens en Hilde Van Lysebettens

    Dit instrument richt zich tot schoolteams in basisscholen en buitengewoon onderwijs. Via het invullen van een screeningslijst krijgen schoolteams zicht op de beginsituatie van ICO op klas- en schoolniveau. Na de screening kies je prioritaire werkpunten waarmee je aan de slag kan om de praktijk verder te interculturaliseren.

    Meer info

  • Screeningsintrument Participatie

    SGOK

    Het Steunpunt werkte in samenwerking met collega’s van SGOK een screeningsinstrument uit voor ouder- en leerlingenparticipatie. Het instrument bevat heel wat informatie en werkvormen om met het eigen team de werking te screenen, actiepunten te kiezen en een ouder- en/of leerlingenparticipatiebeleid op te stellen.

    Van dit instrument zijn er twee versies. U kiest tussen de versie voor het team of de kortere versie bedoeld voor kernpersonen. De teamversie biedt door middel van bronnenkaarten ook ideeën om er effectief mee aan de slag te gaan. Voor de bronnenkaarten wordt er een onderscheid gemaakt tussen basis en secundair onderwijs.

    Meer info

  • Brede Schouders

    95 blz., publ. 2002, € 8
    Veerle Ernalsteen

    Dit werkboek kijkt naar de relatie tussen school en ouders vanuit intercultureel perspectief. Het benutten van de diversiteit bij ouders staat centraal. Het werkboek bevat tips om de diversiteit bij ouders breed te verkennen en meer te betrekken bij het leren van de kinderen in de klas. Bijvoorbeeld door in te spelen op wat de kinderen spontaan meebrengen van thuis, door nieuwsgierigheid bij ouders te wekken via huiswerk enzovoort.

    Meer info

  • Klein, klein CLIMmertje

    Filip Paelman

    Klein, klein CLIMmertje is ontwikkeld voor de jongste kleuters. Het pakket bestaat uit een resem van kleinere en grotere activiteiten waarin peuters leren omgaan met de diversiteit in de wereld rondom hen. Er worden groeivelden gecreëerd voor attitudes en vaardigheden als samenwerken, perspectiefname, identiteitsontwikkeling en zelfstandig werken.

    Meer info

Secundair onderwijs

  • Van eiland naar wij-land.

    69p, 2013. Uitgave van de Integratiedienst van de Stad Gent i.s.m. het Steunpunt Diversiteit en Leren
    Jan De Mets

    Inspiratiegids voor goede samenwerking tussen ouders en secundaire scholen.

    Meer info

  • Is die taal van ver of van hier?

    64 blz., publicatie 2012, € 9,95
    Mieke Devlieger, Carolien Frijns, Sven Sierens en Koen Van Gorp
    Deze wegwijzer is bedoeld voor leerkrachten, coördinatoren en directies in het basisonderwijs en het secundair onderwijs die op hun school talensensibliserend willen werken in de klas en in het talenbeleid van de school.
    Het boekje bevat een conceptueel kader, handzame tips, inspirerende praktijkvoorbeelden en referenties aan lesmaterialen.
     
    Meer info / Bestel via uitgeverij Acco Meer info

  • OECD Toolkit on Teaching for Diversity - Nederlandse vertaling

    2012
    VLOR

    Deze ‘toolkit’ over diversiteitsonderwijs is een werkinstrument voor de onderwijspraktijk ontwikkeld door de OESO (zie www.oecd.org/edu/ted/toolkit). Het vormt geen complete handleiding die een antwoord zal bieden op iedere onderwijssituatie, maar is eerder ontwikkeld om een aantal concepten te introduceren die van belang zijn als men spreekt over diversiteitsonderwijs. Het biedt daarnaast enkele voorbeeldinstrumenten en activiteiten voor leerkrachten om meteen in de praktijk toe te passen. Ter ondersteuning worden er op het einde van iedere paragraaf relevante bronverwijzingen toegevoegd.

    Meer info

  • Jongeren Beginbeeld Instrument

    SGOK

    Steunpunt Diversiteit & Leren werkte, als een van de drie centra die deel uitmaakten van SGOK, mee aan het JBI.
     

    Meer info

  • Wat brengen we in kaart?

    An Vleurick

    De klas onderzoekt aan de hand van allerlei soorten kaarten de beweegredenen om iets in kaart te brengen en gaat met die motieven aan de slag.

    Activiteiten:

    • Introductie: Doorgestoken kaart? De klas maakt kennis met geografische denkbeelden en vaardigheden
    • Zoom in op een plaats Elke groep maakt twee plattegronden voor de school
    • Architect voor één dag Elke groep creëert een functioneel model van een stad in drie dimensies
    • Moorden en mysteries Elke groep brengt het lichaam van een groepslid in kaart 
    • Een reis door de tijd Elke groep schrijft een verhaal over de toekomst van Vlaanderen
    • Een kaart als medicijn Elke groep verzekert via een actieplan de gezondheid van een dorp
    • Synthese: Het leven zoals het is!  Het ontwerp van een mentale kaart zorgt voor dynamiek rond de school.
    Meer info I Bestel via uitgeverij de Boeck

  • ICO-ON Werkmap voor interculturalisering van secundaire scholen.

    170 blz., publ. 2002, € 30,00
    Hilde Van Lysebettens

    ICO-ON is een ondersteunende publicatie voor begeleiders en lerarenteams in secundaire scholen die werk willen maken van interculturalisering van hun onderwijsaanbod. De map bestaat uit opdrachten waarmee secundaire scholen aan interculturalisering kunnen werken.
    De map biedt concrete werkvormen aan die met het hele team of met een deel van het team kunnen worden uitgevoerd. Door die werkvormen werkt een school aan:§ Sensibilisering van teamleden rond interculturalisering

    • Screenen van de les- en schoolwerking op verschillende domeinen
    • Ervaringsuitwisselingen tussen leerkrachten
    • Screenen van lesmaterialen
    • Opzetten van acties

    Via concrete opdrachten en werkwijzen werk je samen je eigen interculturaliseringstraject uit, op maat van je eigen school en je eigen mogelijkheden.
    ICO-ON is in de eerste plaats bedoeld voor lerarenteams (per vakwerkgroep, per graad, per afdeling, het hele schoolteam). Wie echter individueel wil werken aan de interculturalisering van de eigen lespraktijk, is al een aardig stuk op weg met de screeningslijsten voor de lespraktijk die men ook individueel kan hanteren. 

    Meer info

  • Zure druiven, zoete krenten? Een schooletnografisch onderzoek in het secundair onderwijs.

    100 p., publ. 2003, € 10.00
    Kaat Delrue

    Zure druiven, zoete krenten? beschrijft het dagelijks samenleven van leerlingen en leerkrachten in heel verschillende secundaire schoolcontexten (BSO/TSO, ASO). Elke school is anders, elke klas is anders en toch moeten leerkrachten in alle mogelijke situaties de leerlingen zo ver mogelijk brengen. Leerkrachten secundair onderwijs worden met dit boek aangespoord om op een brede manier hun dagelijkse lespraktijk te bekijken.
    U kan deze uitgave ook gratis downloaden.

    Meer info I Bestelformulier

  • CLIM-Wijzer

    61 blz., publ. 2001, € 10,41
    Filip Paelman

    In de CLIM-Wijzer wordt de CLIM-methodiek uit de doeken gedaan. Je vindt er tips, schema’s en oefeningen om de methode met succes in je eigen klas te gebruiken. De unieke plaats van de leerkracht binnen CLIM wordt uitvoerig en praktisch behandeld. In deze handleiding staan ook concrete oefeningen om te werken aan het klasklimaat en aan de status van de leerlingen, en om de leerlingen voorafgaand de voor coöperatief leren vereiste afspraken te laten ervaren.

    Meer info I Bestel via uitgeverij de Boeck

  • Coachingspakket Breed Evalueren ‘Zie je wat ik kan?!’

    In opdracht van de Proeftuinen en in samenwerking met RVO society
    Eva Verstraete, Lenny Gerinckx, Lia Blaton, Vicky Verley.

    Het pakket richt zich tot (interne) begeleiders die een traject rond breed evalueren willen opzetten. Het doel is een ondersteuning bij het coachen te bieden op het vlak van achtergrondinformatie, coachingstrategieën, werken met videomateriaal en exemplarische voorbeelden.

    Meer info

  • Traject Centrum voor Deeltijds Onderwijs (CDO): ontstaan en ontwikkeling

    Het onderstaande traject werd ontwikkeld naar aanleiding van een vraag vanwege een Subregionaal Tewerkstellingscomité (STC). Twee Centra voor Deeltijds Onderwijs hadden hen gecontacteerd met de vraag om ondersteuning te krijgen bij het omgaan met de grote diversiteit onder hun leerlingen. De Cd-rom bevat instructies en werkmateriaal gericht op zelfstandige ervaringsuitwisseling tussen de personeelsleden van één of beide Centra voor Deeltijds Onderwijs. De keuze van onderwerpen werd gebaseerd op gesprekken met de STC-verantwoordelijke voor hun interne werkgroep onderwijs en met beide centra apart. Daarbij gaven zij aan waarover ze graag onderling ervaringen wilden uitwisselen. Dit resulteerde in een pakket op maat. Dit kwam mede op basis van eerder ontwikkeld materiaal in het kader van de begeleiding van opleidings- en tewerkstellingsinitiatieven in Brussel (meerbepaald ICO&co, Steunpunt Intercultureel Onderwijs, 2003) en materiaal voor de basisschool (Peper en Zout, Steunpunt Intercultureel Onderwijs, 2004) tot stand.

    Meer info

  • Screeningsintrument Participatie

    SGOK

    Het Steunpunt werkte in samenwerking met collega’s van SGOK een screeningsinstrument uit voor ouder- en leerlingenparticipatie. Het instrument bevat heel wat informatie en werkvormen om met het eigen team de werking te screenen, actiepunten te kiezen en een ouder- en/of leerlingenparticipatiebeleid op te stellen.

    Van dit instrument zijn er twee versies. U kiest tussen de versie voor het team of de kortere versie bedoeld voor kernpersonen. De teamversie biedt door middel van bronnenkaarten ook ideeën om er effectief mee aan de slag te gaan. Voor de bronnenkaarten wordt er een onderscheid gemaakt tussen basis en secundair onderwijs.

    Meer info

Hoger onderwijs

  • Praktijkvoorbeelden van omgaan met diversiteit in het hoger onderwijs

    Marie Seghers, Jan De Mets

    Wat, hoe en waarom?

    Op deze webpagina beschrijven we praktijken op het vlak van ‘omgaan met diversiteit’ binnen het Vlaamse hoger onderwijs: universiteiten, hogescholen, associaties, expertisenetwerken, …

     

    We beschrijven:

    • acties die een faculteit, departement, opleiding of dienst opzet;
    • de achterliggende visie, het proces en het gecreëerde draagvlak.

    We hopen dat deze praktijkverhalen inspirerend zijn, dat ze ideeën, tips en ervaringen doorgeven, ten behoeve van eenieder die binnen het hoger onderwijs met diversiteit te maken heeft, op welk niveau en in welke functie dan ook.
    We pretenderen geenszins een volledig noch een ideaal beeld te geven van diversiteitsbeleid in het hoger onderwijs.
    We presenteren de praktijken in diverse vormen: een getuigenis, een interview, een portret, een reportage, … Nogal wat informatie haalden we immers uit persoonlijke gesprekken met medewerkers binnen het hoger onderwijs. Hun visie en ervaringen koppelden we aan het geleverde materiaal en aan relevante informatie.

    Meer info

  • De kracht van de Leerkracht. Leren werken met CLIM.

    Vleurick, An & Paelman, Filip

    Om het werken met CLIM al vanaf het begin onder de knie te krijgen, ontwikkelde het Steunpunt ICO een nieuw pakket dat zich speciaal richt naar studenten ‘bachelor in het onderwijs’. Daarin worden de basisprincipes van de CLIM-methode uitgelegd en uitgewerkt door de studenten zelf op een CLIM-ige manier te onderwijzen.
    De structuur van dit pakket is volledig conform de bestaande CLIM-pakketten:

    • De ‘Studentenbundel’ bevat activiteitenkaarten, bronnenkaarten, antwoordkaarten en individuele taken die het onderwerp ‘leren werken met CLIM’ volledig uitwerken.
    • De gratis te downloaden ‘docentenhandleiding’ biedt de docent didactische richtlijnen om zijn studenten CLIM te laten ontdekken.
    Meer info I Bestel via uitgeverij de Boeck

  • Omgaan zonder racisme

    In het kader van het project Aansluiting en Maatschappelijke Differentiatie in de Lerarenopleiding ontwikkelde het Steunpunt Intercultureel Onderwijs de CLIM-module Omgaan zonder racisme: leerkrachten maken het verschil! De module richt zich tot lectoren en studenten uit de lerarenopleiding die hun houdingen, inzichten en vaardigheden omtrent racisme willen aanscherpen.

    Meer info

Brede school

  • Starten met een Brede School. Stappen en aandachtspunten.

    92 blz., publ. 2012
    Veerle Ernalsteen, Lia Blaton en Annelies Joos
    Dit boekje is het vierde in een reeks over het hoe en waarom van Brede Scholen. Meer info I Bestelformulier

  • Wat doet een Brede School? Werken aan een brede leer- en leefomgeving.

    Veerle Ernalsteen en Annelies Joos
    Meer info I Bestelformulier

  • De impact van een Brede School, een verkennend onderzoek.

    104 blz., publ. 2010
    Annelies Joos, Veerle Ernalsteen, Marjan Engels en Evelyn Morreel

    De impact van een Brede School, een verkennend onderzoek

    Van 2006 tot 2009 kregen 17 proefprojecten de kans om de mogelijkheden (en valkuilen) van de Brede School te verkennen. In opdracht van de Vlaamse minister van Onderwijs en de Vlaamse Gemeenschapscommissie volgde het Steunpunt Diversiteit & Leren (voorheen onderdeel van het Steunpunt GOK) het proces van deze proefprojecten van nabij op en bracht hun structuur, inhoud en impact in kaart.  In deze brochure bieden we een inkijk in de verzamelde informatie.  Deze publicatie is verkrijgbaar als pdf-document. De papieren versie is uitgeput.

    Meer info I Bestelformulier

  • Wat is een Brede School? Een referentiekader

    24 blz., publ. 2010
    Annelies Joos, Veerle Ernalsteen

    De Brede School is in opmars in Vlaanderen. Onder impuls van de beleidsdomeinen Onderwijs en Jeugd gingen (gaan) proefprojecten met het concept aan de slag. En ook lokale besturen, organisaties en scholen trekken meer en meer de kaart van de Brede School. Maar ondanks (of dankzij) deze groei blijft het vaak onduidelijk waar een Brede School nu precies voor staat. Het referentiekader ontwikkeld door het Steunpunt Diversiteit en Leren wil hieraan tegemoet komen.

    Meer info I Bestelformulier

Lager onderwijs

  • Milieu redden we het?

    publ.2010
    Filip Paelman en Harry Peersmans. Met medewerking van Gerda Broekmans, Marc Smolenaers, Koen Van Gorp, Jos Van Landtschoot, Cis Verschaeve en An Vleurick
    In dit thema ontdekken de leerlingen dat er aan het milieu veel facetten zijn. Facetten die soms nauw aansluiten bij de eigen leefwereld, maar evengoed bedreigingen die zich ver van de kinderen afspelen. Leerlingen maken kennis met het concept ‘milieu’, verzamelen milieuberichten, verwerven ruimtelijk inzicht, werken met diagrammen en leren de gegevens te interpreteren en dragen zich verantwoordelijk in de bescherming van het leefmilieu.We waken erover dat de leerlingen geen schuldgevoel krijgen. Ze hoeven zich niet schuldig te voelen voor de aftakeling van onze leefomgeving waarvoor grotere krachten verantwoordelijk zijn. Toch kunnen leerlingen en leerkrachten een steentje bijdragen in hun onmiddellijke leefomgeving en in hun dagelijkse omgang met het milieu. Zich daarvan bewust worden en het in de praktijk toepassen is de ultieme doelstelling. In de synthese maken de leerlingen een ecokrant, presenteren ze die krant en stellen ze een actieplan op.
    Meer info I Bestel via uitgeverij de Boeck

  • Zie ik wat ik zie?

    publ. 2010
    Filip Paelman en Harry Peersmans. Met medewerking van Gerda Broekmans, Marc Smolenaers, Koen Van Gorp, Jos Van Landtschoot, Cis Verschaeve en An Vleurick
    In dit thema draait alles rond structuren die ons omringen (in materialen, in kleuren, in huizen, bij dieren en in de sterren) en hoe we ze kunnen herkennen. Om ons veilig te voelen in onze omgeving gebruiken en creëren we bewust en onbewust structuren die ons helpen, leiden en zekerheid geven. In de opeenvolgende activiteiten ontdekken de leerlingen op speelse wijze beelden, structuren en verbanden waarmee ze geconfronteerd worden. Zonder hieruit de grote conclusies te trekken, leren ze eerder dat ze de wereld door verschillende brillen kunnen bekijken. In de slotactiviteit is het de bedoeling om alle producten uit de voorstellingen samen te voegen tot één geheel, zodat een maquette van een straat of een wijk ontstaat.
    Meer info I Bestel via uitgeverij de Boeck

  • Houden mensen (van) dieren?

    publ. 2010
    Filip Paelman en Harry Peersmans. Met medewerking van Gerda Broekmans, Marc Smolenaers, Koen Van Gorp, Jos Van Landtschoot, Cis Verschaeve en An Vleurick
    Veel kinderen hebben en huisdier waarmee ze een bijzondere band hebben. In dit thema verkennen de leerlingen de relatie tussen mens en dier. Wie is er uiteindelijk het baasje, het huisdier of de mens? Hoe draag je zorg voor een huisdier? Waar kun je een huisdier houden? Welke eigenschappen ken je een huisdier toe? Hoe kun je een huisdier helpen en wat betekent dat voor het ‘samenleven met dieren’?
    In de synthese brengen de leerlingen alles samen wat ze hebben opgestoken: een dag voor alle dieren. Meer info I Bestel via uitgeverij de Boeck

  • Curieuzeneuzen

    publ. 2011
    Pascal Bruynooghe, Sigrid Geerts, Fien Loman, Harry Peersman, Wim Wevers, ...

    'Curieuzeneuzen' is een geïntegreerde methode wereldoriëntatie voor het eerste tot en met het zesde leerjaar in het lager onderwijs. In 'Curieuzeneuzen' vind je een hele resem aan werkvormen gaande van zuiver leerkracht gestuurd naar volledig leerling gestuurd werken. Daarbij wordt steeds rekening gehouden met de kijk van de kinderen op de werkelijkheid. Het Steunpunt Diversiteit & leren (SDL)  heeft  tijdens de voorbereide fase intensief meegewerkt aan het ontwikkelen van het concept voor 'Curieuzeneuzen'. Het SDL ontwikkelde enkele proefthema’s die als basis dienden voor het uittekenen van de krijtlijnen voor de visie en de opbouw van Curieuzeneuzen. Eén van deze proefthema’s is verwerkt in het thema ‘Frietjes’ van het 3de leerjaar. Het SDL heeft naast het bieden van ondersteuning aan de auteurs bij het zoeken naar werkvormen die aanzetten tot participeren in het leerproces, ook de principes m.b.t. breed evalueren uitgewerkt en instrumenten ontwikkeld voor proces- en productevaluatie.                        

    Meer info I Bestel via uitgeverij de Boeck

  • Is het al tijd?

    publ. 2010
    Filip Paelman en Harry Peersmans. Met medewerking van Gerda Broekmans, Marc Smolenaers, Koen Van Gorp, Jos Van Landtschoot, Cis Verschaeve en An Vleurick

    In dit thema laten we leerlingen de verschillende aspecten van tijd ervaren, zowel tijd als meetbaar begrip maar ook het onvatbare. Activiteiten: het verschil ervaren tussen objectieve tijd en subjectieve tijdbeleving; een toestel maken om de tijd te meten; een ontwerp maken voor de toekomst; een weersvoorspelling opmaken en presenteren; een ritmisch muziekstuk maken; een dagindeling maken in stripvorm. In de syntheseles maken leerlingen een document voor kinderen in de toekomst.

    Meer info I Bestel via uitgeverij de Boeck

  • Mag ik spelen?

    publ. 2007
    Filip Paelman & An Vleurick

    Redactie: Filip Paelman & An Vleurick

    Een CLIM-thema voor het derde leerjaar van het basisionderwijs.

    In dit thema ontdekken de leerlingen spelenderwijs dat in het spel veel kansen zitten om tot leren te komen. Meer zelfs: dat spelen een natuurlijke vorm van leren is. Veel kennis, vaardigheden en attitudes worden in het dagelijkse leven spelenderwijs veroverd. Ook als leerkracht kun je hier even bij blijven stilstaan en op zoek gaan naar mogelijkheden om spel en spelen in je didactische aanpak een plaats te geven.
    Het plezier van spelen staat voorop in dit thema. De activiteiten zijn speels en in de synthese moeten de leerlingen de gehele school betrekken bij een spelnamiddag. Onderweg verkennen ze het spelen in de wereld, het verband tussen spelen en leren, het nut van spelregels en de verschillende soorten spelen.

    Meer info I Bestel via uitgeverij de Boeck

  • Verhuizen, wat is dat?

    publ. 2007
    Filip Paelman & An Vleurick

    Een CLIM-thema voor de derde graad van het basisionderwijs.

    Verhuizen beperkt zich niet tot op een andere plaats gaan wonen. Verhuizen betekent dat de mens op zoek gaat naar een plaats waar hij zich thuis kan voelen. Dit thema draait dan ook rond het concept 'zich thuis voelen'.

    In dit thema starten de leerlingen met een zoektocht naar de mobiliteit of de honkvastheid binnen de eigen familie. Vervolgens verkennen ze in een vijftal activiteiten hoe mensen op zoek zijn naar een thuis om in de synthese een engagement aan te gaan binnen de eigen school: een onthaalplan dat nieuwe leerlingen helpt om zich 'thuis' te voelen op school.

    Meer info I Bestel via uitgeverij de Boeck

  • Rechten of plichten?

    publ. 2002
    An Vleurick (red.), Filip Paelman, Cis Verschaeve, Marc Smolenaers, Jos Vanlandschoot, Koen Van Gorp, Gerda Broekmans

    De leerlingen ervaren dat rechten en plichten nauw samenhangen.
    Activiteiten: een vloergesprek rond de rechten van het kind; een collage; een rechtbankspel; een wateractieplan opstellen; een ideaal lessenrooster bedenken; een reglement tot leven brengen; een optocht.

    Meer info I Bestel via uitgeverij de Boeck

  • Begrijp je mij?

    publ. 2002
    An Vleurick (red.), Filip Paelman, Cis Verschaeve, Marc Smolenaers, Jos Vanlandschoot, Koen Van Gorp, Gerda Broekmans

    De verschillende manieren om te communiceren worden onthuld.
    Activiteiten: communicatiespelletjes; een hoorspel creëren; een pantomime presenteren; pictogrammen tekenen voor onmiddellijk gebruik in de klas; een boodschap weergeven in een eigen schrift; teksten schrijven en vormgeven; een scenario voor een videoclip.

    Meer info I Bestel via uitgeverij de Boeck

  • Wie ben ik?

    publ. 2002
    An Vleurick (red.), Filip Paelman, Cis Verschaeve, Marc Smolenaers, Jos Vanlandschoot, Koen Van Gorp, Gerda Broekmans

    De klasgenoten krijgen een verfrissende kijk op zichzelf en de anderen. Ze ontwikkelen een positief zelfbeeld dat de basis vormt voor een onbevooroordeelde kijk op de anderen.

    Activiteiten: verschillen en verwantschappen ontdekken; een alternatieve identiteitskaart; stripfiguren samenstellen; reflecteren over de band tussen je woonplaats en je identiteit; kwaliteiten bundelen om een ongelukkige prinses te bevrijden; in het verzet komen tegen pestgedrag; een groepsmascotte of -portret maken.

    Meer info I Bestel via uitgeverij de Boeck

  • Appels of peren?

    publ. 2001
    An Vleurick (red.), Filip Paelman, Cis Verschaeve, Marc Smolenaers, Jos Vanlandschoot, Koen Van Gorp, Gerda Broekmans

    De klas wikt, weegt en leert zo al doende bewust kiezen.
    Activiteiten: ren je rot en kies; het plan voor een schooluitstap; een griezelgroeiverhaal schrijven; een vijf-puntenprogramma opstellen; een nieuw grondplan voor de dierentuin; reclame maken voor een beroep; een klasparlement organiseren.

    Meer info I Bestel via uitgeverij de Boeck

  • Zit er een schroefje los?

    publ. 2001
    An Vleurick (red.), Filip Paelman, Cis Verschaeve, Marc Smolenaers, Jos Vanlandschoot, Koen Van Gorp, Gerda Broekmans

    De relatie tussen mens en techniek staat centraal.
    Activiteiten: wat doen mensen met techniek?; een technische constructie maken; een apparaat bouwen om het leven eenvoudiger te maken; via een optocht een landschap propageren; goed en slecht gebruik van techniek afficheren; krachtbronnen aanwenden in de opbouw van een speelpark; een doe-tentoonstelling over het gebruik van techniek opzetten.

    Meer info I Bestel via uitgeverij de Boeck

  • Samen feesten?

    publ. 2001
    An Vleurick (red.), Filip Paelman, Cis Verschaeve, Marc Smolenaers, Jos Vanlandschoot, Koen Van Gorp, Gerda Broekmans

    De klas bouwt gedurende het hele thema aan een klasfeest.
    Activiteiten: een feestenencyclopedie opstellen; een draaiboek voor het klasfeest bedenken; een mix van muziek en dans voor het feest creëren; maskers voor het feest ontwerpen; het klaslokaal versieren; een uitnodiging voor het feest opstellen; de organisatie van het feest.

    Meer info I Bestel via uitgeverij de Boeck

Kleuter en 1ste graad lager onderwijs

Buitengewoon Onderwijs

  • CLIM-Wijzer

    61 blz., publ. 2001, € 10,41
    Filip Paelman

    In de CLIM-Wijzer wordt de CLIM-methodiek uit de doeken gedaan. Je vindt er tips, schema’s en oefeningen om de methode met succes in je eigen klas te gebruiken. De unieke plaats van de leerkracht binnen CLIM wordt uitvoerig en praktisch behandeld. In deze handleiding staan ook concrete oefeningen om te werken aan het klasklimaat en aan de status van de leerlingen, en om de leerlingen voorafgaand de voor coöperatief leren vereiste afspraken te laten ervaren.

    Meer info I Bestel via uitgeverij de Boeck

Andere

  • Blauwdruk voor een lokaal interculturaliseringsbeleid welzijn-onderwijs

    In opdracht van de Stedelijke Integratiedienst Gent, werd in 2003 een onderzoek gedaan om na te gaan hoe de Stedelijke Integratiedienst (SID) van Gent via haar regie-, initiërende/stimulerende en bemiddelingsfunctie de onderwijskansen van allochtone leerlingen kan verhogen. Het resultaat van dit onderzoek is een blauwdruk (een ontwerpdocument). 

    Meer info

  • Us them ours / Wir sie unser - Aandachtspunten voor interculturele leermaterialen

    50 blz., publ. 2000, gratis
    Sven Sierens (red.)

    Materialen die leerlingen en leraren in de klas dagelijks gebruiken, vormen een sleutelelement in de realisatie van intercultureel leren. Ons uitgangspunt is dat de aanpassing van gewone lesmaterialen en schoolboeken aan de behoeften van een diverse samenleving minstens evenveel aandacht moet krijgen als de ontwikkeling van aanvullende 'interculturele' lespakketten. 

    Meer info